ކީރިތި ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ﷺ އަކީ މައްކާގެ މަތިވެރި ބިމަށް މާތް ﷲ ފޮނުއްވެވި ހިދާޔަތުގެ މަތިވެރި ނޫރެވެ، މުޅި އިންސާނިއްޔަތު ޖާހިލުކަމުގެ ކަނު އަނދިރީގައި ނިދާފައިވަނިކޮށް ޚާލިޤުވަންތަ ﷲ ވޮޑިގެންވާކަމާއި، އެކަލާނގެ ފިޔަވާ އަޅުކަން ކުރުން ޙައްޤުވެގެންވާ އެހެން އެއްވެސް ފަރާތެއް ނުވާކަމަށް އަންގަވާ، މުޅި އުއްމަތް ސަލާމަތްކޮށްދެއްވައި ޙައްޤުގެ އަލިކަމަށް ނެރުއްވި މަތިވެރި ނޫރުގެ ވެރިޔާއެވެ.

މާތް ﷲ ކީރިތި ޤުރުއާނުގައި ވަޙީކުރައްވައިފައިވާ އާޔަތުގެ ތަރުޖަމާގައި ވެއެވެ؛

{އޭފޮތުގެ އަހުލުވެރިންނޭވެ. ފޮތުން ތިޔަބައިމީހުން ވަންހަނާ ކޮށްގެން އުޅުނު ކަންތަކުގެ ތެރެއިން ގިނަ ކަންތައްތަކެއް ތިޔަބައި މީހުންނަށް ބަޔާންކޮށްދެއްވާ އަދި (އޭގެ) ގިނަކަންތައްތައް ޢަފޫކުރައްވާ ޙާލު، ހަމަކަށަވަރުން ﷲ ގެ ޙަޟުރަތުން ނޫރަކާއި، ބަޔާންކުރަނިވި ފޮތެއް ތިޔަބައިމީހުންގެ ގާތަށް އަތުވެއްޖެއެވެ.} (ސޫރަތުލް މާއިދާ: 15)

މި މަތިވެރި ނޫރުގެ އަލިކަން ދުނިޔޭގެއެކި ކަންކޮޅުތަކަށް ފެތުރެމުން ގޮސް، ހިޖުރައިން 548 ވަނަ އަހަރު (މީލާދީން 1153) މި ކުޑަކުޑަ ޖަޒީރާ ދިވެހިރާއްޖެއަށް ވާޞިލުވިއެވެ. މަޣުރިބްކަރައިގެ (މޮރޮކޯ) މަޝްހޫރު ދާޢީ އަދި ޢިސްލާމީ އިލްމުވެރިޔާ އަބުލް ބަރަކާތު ޔޫސުފު އަލް-ބަރުބަރީ (ނުވަތަ، ޔޫސުފް ޝަމްސުއްދީން އަލް-ތަބްރޭޒީ) ގެ މަތިވެރި މަސައްކަތްޕުޅުން، އޭރު ދިވެހި ތަހުތުގައި އިންނެވި ރަސްގެފާނު ތީމުގޭ މަހާ ކަލާމިންޖާ (ކޮއިމަލާ) ނުވަތަ މަޝްހޫރު ދަރުމަވަންތަ ރަސްގެފާނު އިސްލާމްވެ ވަޑައިގަތުމާއިއެކު، މުޅި ދީބާމަހަލް އިސްލާމީ މަތިވެރި ނޫރުން އުޖާލާވެގެން ދިޔައެވެ. އެއާއެކު، ބުދަށް އަޅުކަންކުރުން ހުއްޓި، ތައުޙީދުގެ މަތިވެރި ކަލިމަފުޅުތައް މި ބިމުގައި އުފުލިގެން ދިޔައެވެ.

ވޭތުވެދިޔަ 900 އަހަރުގެ ދިގު މާޒީގައި ދިވެހިން ބިނާކުރީ އީމާންކަމުގެ ވަރުގަދަ ޙަޟާރަތެކެވެ. ކާބަފައިންގެ އަޚުލާޤާއި، ދީނީ ޢިލްމުވެރިންގެ އިޚްލާޞްތެރިކަމާއި، އެކަކު އަނެކަކަށް އިޙުތިރާމު ކުރުމުގެ މަތިވެރި ސިފަތަކަކީ ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގެ ބިންގަލެވެ. ނަމަވެސް، މިއަދު އަޅުގަނޑުމެންނަށް ފެންނަމުންދަނީ އެމަތިވެރި ބިންގަލުގައި ރެނދުލައި، މުޅި ޙަޟާރަތް ފުނޑުފުނޑުވަމުންދާ ހިތާމަވެރި މަންޒަރެވެ.

• މިއަދުގެ ނާޒުކު ޙާލަތު: އިސްލާމްދީން ބަލިކަށިކުރުމާއި، ފިކުރީ ކޯޅުންތައް

މިއަދު ދިވެހިރާއްޖޭގައި އިސްލާމްދީނުގެ މަތިވެރީ ޢަޤީދާ ވަނީ އިންތިހާއަށް ބަލިކަށިވާން ފަށައިފައެވެ. ގޮންޖެހުންތައް ގިނަވެ، ބައެއް ދީނީ ޢިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި ދެކަފި ޚިޔާލުތައް ވަނީ އިތުރުވެފައެވެ؛ އެއްކޮޅުން ދީނީ ފަތުވާތަކުގައި ހައްދުފަހަނަ އަޅައިދާއިރު، އަނެއްކޮޅުން ލާދީނީ ފިކުރުތަކުގެ ބަލިމަޑުކަން އިންތިހާއަށް ދަނީ ފެތުރެމުންނެވެ.

ދީނީ ޢިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި އުފެދިފައިވާ ބައިބައިވުންތަކާއި، ސައްޙަ ސުންނަތާއި، ޤުރްއާނުގެ ނައްޞުތައް އޮޅުވާލާ ދެކަފި ޚިޔާލުތައް ފާޅުކުރުމުގެ ސަބަބުން އާންމު ރައްޔިތުންވަނީ ޝައްކުގެ ބަލިމަޑުކަމެއްގެ ތެރޭގައެވެ. ބައެއް ދީނީ އިލްމުވެރިންގެ ރިވެތި އަޚުލާޤީ އިންތައް ފަހަނައަޅާގޮސް، އިސްލާމް ދީނުގެ ސައްޙަ ޤަޤީދާ ފާސިފުވެދާފަދަ ދަރަޖަޔަށް ސިޔާސީ ފިތުނައިގެ ތެރެއަށް ވަދެ ދީނަށް ފުށުއަރާ ތަފާތު ރަޢުޔުތައް ފަތުރާ، އަމިއްލަ މަންފާއަށް މި މަތިވެރި އިސްލާމްދީނުގެ ޙައްދުތައް ބައްޓަންކުރަމުން ޤުރުއާނާއި، ޙަދީޘްގެ މާނަ ގަޑުބަޑު ކޮށްގެން ބޭނުންކުރާ ހިސާބަށް ކަންކަން ދިޔުމަކީ މަތިވެރި އިސްލާމީ ނޫރުގެ އުޖާލާކަން ކެނޑެމުންދާ ކަމުގެ ހެކިތަކެކެވެ.

• ހުޅަނގުގެ ސަޤާފަތާއި، ނުފޫޒު އަދި ނޭދެވޭ އަސަރުތައް:

ހުޅަނގުގެ ނުފޫޒާއި "ގްލޯބަލައިޒޭޝަން"ގެ ނަމުގައި އަންނަ އޮއިވަރުގެ ސަބަބުން ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގެ އިޖުތިމާޢީ ފޭރާން ވަނީ މުޅިން ވީދި ހަސްނެތިގެން ގޮސްފައެވެ. އިސްލާމީ ރިވެތި އަޚުލާޤު އޮޔާލައި، އަންނަނިވި ދާއިރާތަކަށް ވަނީ ބޮޑެތި ނޭދެވޭ އަސަރުތަކެއް ކޮށްފައެވެ؛

އިޖުތިމާޢީ ފޭރާން: ޢާއިލީ ގުޅުންތައް ހީނަރުވެ، ބޮޑެތި މީހުންނަށް ކުރާ ޤަދަރު ކެނޑި، ލަދުކުޑަކަމާއި، ނިވާކަންކުޑަ ހެދުންތަކުގައި، ހެދިބޮޑުވާ ޒުވާން އަންހެންކުދިން ނުކުމެ އާންމުންގެ ތެރޭގައި އެއްވެސް ލަދުވެތިކަމެއްނެތި ހާމަކަމާއިއެކު އުޅެމުން ގެންދާން ފަށައިފިއެވެ. ޙަޤީގަތުގައިވެސް، އަލަށް ފުރާވަރަށް އަރަމުން ދާ 14، 15 އަހަރުގެ ދަރިފުޅު ހިތުހުރިހާ ގޮތަކަށް އުޅުނަސް މައްމައާއި ބައްޕަ، "ބިޒީ" ވެގެން އެ ކުދިންނަށް ރަނގަޅު މަގު ދައްކައިދިނުމަށް ވަނީއިޙުމާލު ވެވިފައެވެ.  

ނަފްސާނީ ބަލިމަޑުކަން: އީމާންކަމުގެ ނޫރު ކުޑަވުމުގެ ސަބަބުން ހިތްހަމަނުޖެހުމާއި، ނަފްސާނީ ބަލިތަކާއި، އަމިއްލައަށް މަރުވުމުގެ ޚިޔާލުތައް އިތުރުވެ، އެކަންކަން ކުރަމުންދާ މިންވަރު އަތްނުފޯރާފަށަށް ދަނީއެވެ.

އިޤްތިޞާދީ މުޢާމަލާތްތަކާއި، އަމަންއަމާންކަން ފަސާދަވުން: ރިބާއާއި ޙަރާމް މުޢާމަލާތްތައް އާންމުވެ، ވައްކަމާއި މާރާމާރީގެ ސަބަބުން މުޖުތަމަޢުގެ އަމަންއަމާންކަން ގެއްލިދަނީއެވެ.

ޤައުމީ އެއްބައިވަންތަކަން: ދީނީ އަދި ސިޔާސީ ބައިބައިވުންތަކުގެ ސަބަބުން އެއްބައެއްގެ ގޮތުގައި އޮތް ޤައުމީ ރޫޙު ނެތިދަނީއެވެ.  ގޯތިގެދޮރުގެ ވަށާލެވިފައިވާ ފުޓޫ ފާރުތަކުގެ އެތެރޭންވެސް ބައްދަލަވެ ވާހަކަދަކާލާ އެކެއް އަނެކެއްގެ ޙާލު ބަލާލެވެނީވެސް މަދު ޙާލަތެއްގައެވެ. ދަރިންނާއި މައިބަފައިން ބައްދަލުވަނީ ބައެއް ޙާލަތުގައި ސަހަރާގެ ތެރެއިންނެވެ. ދަރިން ބޮޑެތިވަނީ ޓެކްނޮލޮޖީގެ ރަޙުމަތްތެރިކަމުގައެވެ. އަދި މުޖުތަމަޢުތެރެއަށް ނުކުންނަނީ އިންސާނުންގެ ބީރައްޓެއްސެއްގެ ގޮތުގައެވެ. މި ލޮބުވެތި ޤައުމުގެ ރިވެތި ބަހާ، އާދަކާދަޔާ، ރިވެތި އަޚުލާޤު އޭރުގެ އެދުރުން ދަސްކޮށްދެއްވި މާޙާއުލެއް މިއަދަކުނެތެވެ. ޒުވާނުންގެ ފަރާތުން އިސްލާމް ދީނުގެ މަތިވެރި ސަލާމުން ސަލާމް ގޮލާ އަޑު އިވެނީ ދަމަކުން ބަޑިއެއް ޖަހާ އުޞޫލުންނެވެ. ހިތާމައިގެ ކޮޅެއް ނެތެވެ.  

• މީސްމީޑިއާގެ ނުރައްކާ: ޓިކްޓޮކްގެ، ބުލީކުރުން އަދި އަބުރާ ބެހުން:

މިއަދު މީސްމީޑިއާ (Social Media)ގެ އޮޅިތައް، ޚާއްޞަކޮށް ޓިކްޓޮކް (TikTok) ފަދަ ވަޞީލަތްތައް ވެފައިވަނީ އަޚުލާޤީ މިންގަނޑުތައް ފުނޑުފުނޑުކޮށްލާ މައިދާނަކަށެވެ. ދޭދޭ ފަރުދުންގެ ޢިއްޒަތުން ނަފްސަށް އަރައިގަތުމާއި، ޢާއިލާތަށް ފަޞީޙަތްކުރުމާއި، ވަގު އައިޑީތައް ހަދައިގެ ތިމާގެ އަމިއްލަ އުޚުތުންނާއި، އަޚުންގެ އަބުރަށް އަރައިގަތުމާއި، އެކަކު އަނެކަކަށް ގޮންޖަހައި، ޖާހިލުކަމުގެ ތެރޭގައި ތިބެ އިންސާނުންގެ ލޭ އޮހޮރުވުން ހުއްދަކުރާ ހިސާބަށް ކަންކަން ގޮސްފައިވާއިރު، މިއީ ކަމާބެހޭ މުއައްސަސާތަކުންފިޔަވަޅު އަޅަންޖެހިފައިވާ ކަމެކެވެ. މީސްމީޑިއާގެ ސަބަބުން ފުރާވަރުގެ ކުދިންނަށް ކުރާ ނޭދެވޭ އަސަރުތައް ވަނީ އިންތިހާއަށް އިތުރުވެފައެވެ. ސްކޫލްތަކާއި، އޮފީސްތަކާއި، މަގުމަތިން ބޭރުވެ، ސައިބަރ ބުލީކުރުން ވަނީ ސޯޝަލް މީޑިއާއަށް ދަތުރުކޮށްފައެވެ. ހަމައެއާއި އެކު، މަތިވެރި އިސްލާމީ ހުދޫދުގެ ތެރެއިން ތަންމިނަށް ހުޅުވާލެވިފައިވާ މިނިވަން ނޫސްވެރިކަމުގެ ރިވެތިކަން ގެއްލި ފާޅުގައި އިންސާނީ ކަރާމާތަށް އަރައިގަންނައިރު އުފެދިފައިވާ ސަރުކާރުތަކުން އެކަންކަން ހުއްޓުވުމުގެ ބަދަލުގައި، ތެޔޮއަޅާއި އިތުރަށް ހުޅުރޯކުރަމުން ގެންދަނީއެވެ.

• ދައުލަތާއި ސަރުކާރުތަކުގެ އިޙުމާލު (Rule of law) ފެއިލްވެ ކޮރަޕްޓުވުން:

މި ހިތާމަވެރި ޙާލަތަށް މުޅި މުޖުތަމަޢު ވެއްޓިގެން ދިޔުމުގައި ދައުލަތުގެ ނިޛާމުތަކާއި، ސަރުކާރުތަކުގެ އިހުމާލު އިންތިހާއަށް ބޮޑެވެ. ޤާނޫނު ހަދާ ފަރާތްތަކާއި، ޤާނޫނު ތަންފީޒުކުރުމުގެ ބާރުތަކުން ޢަދުލުއިންޞާފު (Rule of Law) ހިންގުމުގެ ނިޘާމު ވަނީ ފެއިލްވެފައެވެ. ޤާނޫނުގެ ކުރިމަތީގައި އެންމެން ހަމަހަމަ ނުވުމާއި، ކޮރަޕްޝަނާއި ފަސާދަ، ނުރައްކާތެރި ރޯގާއެއް ފަދައިން މުޅި ނިޒާމުގައި ހިފާފައިވުމަކީ މުޖުތަމަޢުގެ އިޙުތިރާމާއި، ޤަދަރު އެފަރާތްތަކުގެ މައްޗަށް ގެއްލެންޖެހުނު މައިގަނޑު ސަބަބެވެ.

ދީނާ ނުގުޅޭ ނިޒާމުތަކާއި، އިސްލާމްދީނާއި ވެރިކަމުގެ ނިޒާމު ވަކިކުރާ ފާސިދު ޚިޔާލުތައް (Secularism) ދައުލަތުގެ ސިޔާސަތުތަކުގެ ތެރެއަށް ވަދެގެން ދިޔުމަކީ އިސްލާމީ ޝަރީޢަތުގެ މަތިވެރިކަން ކުޑަވެގެންދިޔަ މައިގަޑު ސަބަބެވެ.

މައްސަލައަކީ ބެލެނިވެރިންތޯ، ޓީޗަރުންތޯ، ނޫނީ ޤާނޫނުތަކާއި ދައުލަތުގެ ނިޒާމުތޯ ސުވާލު އުފެދެއެވެ. ޙަޤީޤަތަކީ މިއީ މުޅި ނިޒާމުގެ ފެއިލްވުމެކެވެ. ބެލެނިވެރިންގެ ތަރުބިއްޔަތު ކުޑަވުމާއި، ޓީޗަރުންގެ މަސްއޫލިއްޔަތު އަދާނުކުރެވުމާއި، ދައުލަތުގެ ހަރުދަނާކަމެއް ނެތް ޤާނޫނީ ނިޒާމުގެ ނަތީޖާއެވެ. މި ހުރިހާ ކަމެއްގެ ހަމައެކަނި ޙައްލަކީ އިސްލާމީ މަތިވެރި ޝަރީޢަތް ދިރިއުޅުމުގެ އެންމެހާ ކަންކަމުގައި ޤާއިމުކުރުމެވެ.

ދުނިޔެއަކީ އިމްތިޙާނެކެވެ: ކެތްތެރިކަމާއި އިސްލާމީ ތަރުބަވީ ތަޢުލީމުން ކާނާ ހޯދާށެވެ.

ދުނިޔެއަކީ އިންސާނާއަށް ތަފާތު ދަތިތަކާއި އުނދަގޫތައް ތަޙައްމަލުކުރަންޖެހޭ އިމްތިޙާނުގެ ގޮވައްޗެކެވެ. މާތްﷲ ކީރިތި ޤުރްއާނުގައި ވަޙީކުރައްވާފައިވާ އާޔަތުގެ މާނައިގައިވަނީ:

{އަދި ބިރުވެރިކަމާއި، ބަނޑުހައިހޫނުކަމުގެ ތެރެއިންކަމެއް މެދުވެރިކުރައްވައިގެންނާއި، މުދާތަކާއި، ނަފްސުތަކާއި، މޭވާތައް އުނިކުރެއްވުމުގެ ތެރެއިން ކަމެއް މެދުވެރިކުރައްވައިގެން، ޔަޤީނުންވެސް ތިޔަބައިމީހުން ތިމަންރަސްކަލާނގެ އިމްތިޙާނު ކުރައްވާހުށީމެވެ. އަދި ކެތްތެރިންނަށް އުފާވެރިކަމުގެ ޚަބަރު ކަލޭގެފާނު ދެއްވާށެވެ!} (ސޫރަތުލް ބަޤަރާ: 155)

މިފަދަ ބޮޑެތި އިމްތިޙާނުތަކާއި، ދަތިތަކުން ސަލާމަތްވެ، ކެތްތެރިކަން އިސްކުރުމުގެ މުހިއްމުކަމާއި ފައިދާ ދަސްކޮށްދެނީ އިސްލާމީ ތަޢުލީމުގެ ތެރެއިންނެވެ.

އިސްލާމީ ރިވެތި އުޞޫލުތަކާއި، އަޚުލާޤުގެ ތެރެއިން ކުރިމަގު އުޖާލާކުރުމުގެ ހައްލެއް ހޯދަންޖެއެވެ.

ތަޢުލީމީ ނިޒާމުގެ ތެރެއިން އިސްލާމް ދީނުގެ އުޞޫލުތައް ހަރުދަނާކުރުން: ސްކޫލް ކަރިކިއުލަމްގައި އިސްލާމީ އަޚުލާޤާއި، ޢަޤީދާއާއި، ކީރިތި ރަސޫލާ މުޙައްމަދު ﷺ ގެ ސީރަތު އުނގަންނައިދިނުން އިތުރުކުރަންޖެހެއެވެ.

ހަރުކަށި ފިކުރާއި ލާދީނީ ފިކުރާ ދެކޮޅަށް ފިޔަވަޅު އެޅުން: ދެކަފިވެފައިވާ ފިކުރުތަކުން މުޖުތަމަޢު ސަލާމަތްކުރުމަށް ބޭނުންވާނަމަ އެންމެ ރިވެތިގޮތުގައި ފުރިހަމަ އިސްލާމީ އޮނިގަނޑެއްގެ ތެރެއިން ހޭލުންތެރިކަން ފެތުރުން މުހިއްމެވެ.

އިސްލާމް ދީނުގެ ތަރަހައިގެތެރެއިން މާލީ ނިޒާމު ކުރިއަރުވައި ހަރުދަނާކުރުން: ރިބާއެކުލެވޭ މުޢާމަލާތްތަކުން ދުރުވެ، އިސްލާމީ ބޭންކިންގ އަދި ތަކާފުލް ނިޒާމު އޭގެ އެންމެ ފުރިހަމަގޮތުގައި ދިވެހި މުޖުތަމަޢުގައި ފުޅާކުރަން ޖެހެއެވެ.

މީސްމީޑިއާ ތަރުބިއްޔަތު ކުރުމާއި، ޤާނޫނީ ނިޒާމު ތަންފީޒުކުރުން: އަބުރާ ބެހުމާއި ސައިބަރ ބުލީކުރުމާ ދެކޮޅަށް ވަރުގަދަ ޤާނޫނުތައް ހަދައި، އަވަހަށް ތަންފީޒުކުރަން ޖެހެއެވެ.

ދީނީ ޢިލްމުވެރިންގެ އެއްބައިވަންތަކަން: ޢިލްމުވެރިންގެ މެދުގައި އިޙްތިރާމާއެކު މަޝްވަރާކޮށް، އާންމުންގެ މެދުގައި ފިތުނަ ނުފެތުރޭނެ ގޮތަށް ދަޢުވަތު ދެއްވުން ޢާއްމުކުރަންޖެހެއެވެ.

ނިންމުން:

900 އަހަރުގެ ދިގު އިސްލާމީ ތާރީޚެއް އޮތް މި ދިވެހިރާއްޖެ މިއަދު މިވަނީ ނުރައްކާތެރި ކަތި ފުރާޅެއްގެ މައްޗަށް އެއްލާލެވިފައިވާ ނާޒުކު ބިއްލޫރިކޮޅެއް ފަދައިންނެވެ. މި ޤައުމު ސަލާމަތުގެ އައްސޭރިއަށް ގެންދަންތިބީވެސް އަޅުގަނޑުމެންނެވެ. ކާބަފައިން އަޅުގަނޑުމެންނާ ހަމައަށް ފޯރުކޮށްދިން މަތިވެރި އިސްލާމީ ނޫރުގެ ބިންގަލުގައި ރެނދުލައި ފުނޑުފުނޑުވިޔަނުދީ ހިފެހެއްޓުމަކީ މުޅި ދިވެހި ރައްޔިތުންގެ މަތިވެރި ޤައުމީ އަދި ދީނީ ވާޖިބެކެވެ.

އަޅަމެންގެ ދުޢާއަކީ، މި ލޮބުވެތި ޤައުމު އިސްލާމްދީނުގެ މަތިވެރި ހިދާޔަތުގެ އެންމެ މަތީގައި އަބަދުވެސް ލައްވައި، އަޅަމެންގެ ހިތްތަކުގައި އީމާންކަމުގެ ނޫރު ސާބިތުކޮށްދެއްވުމެވެ. އަދި ދިވެހިރާއްޖެއަކީ އަބަދުވެސް އިސްލާމީ މުޖުތަމަޢެއްގެ ގޮތުގައި އަމާންކަމާއި އަދުލުވެރިކަމާއެކު ލަހައްޓަވާށިއެވެ. އާމީން.